Nüfus 594.524 (2000) İstanbul'un Avrupa yakasındadır. İstanbul'un Marmara'dan
dar bir kara parçasıyla ayrılan bu nedenle de 'çekmece' ismiyle anılan iki
gölünden küçüğünün çevresinde yer alır. Batısında Avcılar ve Çatalca, kuzeyinde
Gaziosmanpaşa mücavir alanı, doğusunda ise Esenler, Bağcılar ve Bahçelievler
ilçeleri vardır. Bakırköy, Küçükçekmece'nin güney komşusudur. Osmanlı dönemine
kadar "Rhagion" olarak geçen Küçükçekmece adı , bölgenin Osmanlı
İmparatorluğu'na geçmesiyle değişerek "Çekme-i Sagir" daha sonra da "Çekme-i
Küçük" olarak değişir. Küçükçekmece adının kaynağı oldukça tartışmalı olsa da
genel olarak kenarlarında kurulduğu gölle ilgili olduğu kabul edilir.
"Çekmece" olarak anılan iki gölün boyutlarıyla adları
uygunluk göstermez. Büyükçekmece Gölü'nden daha büyük olduğu halde tam tersi bir
ad tartışmasının genel kabul gören açıklaması, gölün deniz bağlantısını sağlayan
geçit üzerindeki köprünün küçüklüğüdür. Osmanlı Döneminde yazılmış bir çok
batılı kaynakta bu köprü, "Küçük Köprü" anlamında "Ponte Piccolo" adıyla geçer.
İki göle de verilmiş olan Çekmece adının, balık tutmak için denize açılan
geçitlerde kurulan ve yukarı çekilerek açılan kavisli setlerden geldiği kabul
edilir. Küçükçekmece ilçesi 21 mahalleden oluşur. Bunlar, Altınşehir, Beşyol,
Cennet, Cumhuriyet, Fatih, Fevzi Çakmak, Gültepe, Halkalı Merkez, Halkalı
İstasyon, İkitelli Atatürk, İkitelli Ziya Gökalp, İnönü, Kanarya, Kartaltepe,
Kemalpaşa, Mehmet Akif, Söğütlüçeşme, Sultan Murat, Tevfik Bey, Yeni ve Yeşilova
mahalleleridir. Türkiye'nin bilinen en eski yerleşim yerlerinden biri olan
Yarımburgaz mağarası bu ilçenin sınırları içindedir. Mağara duvarlarında bulunan
gemi resimleri, burada yaşayanların denizcilikle uğraştıkları düşüncesine yol
açmaktadır. İlçedeki en eski yerleşim yerlerinden biri de bugünkü ilçe
merkezinin çekirdeğini teşkil eden Region'dur. Burada bir Bizans sarayı
bulunmaktaydı. Osmanlı için, yaşanan yüzyılın en önemli sefer ve kervan yolunu
oluşturduğu için bölgenin gerçek yerleşimini bu dönemde gerçekleşti. Önce köprü
onarıldı ve köy içine bir kervansaray yapıldı. Aynı zamanda gölün kenarına
yerleşen Türkler, mezarlıklarını da yamacın üst kısmına yaptılar. Böylesine
önemsenen Rhegion'un imarında ve gelişmesinde en büyükkatkıyı da burada yaşayan
Kanuni Sultan Süleyman'ın başdefterdarlığını yapan Abdüsselam Çelebi'nin
yaptığını araştırmacıların bulgularından anlıyoruz.
Osmanlılar burada köprüler, köşkler, kervansaraylar, cami
ve medreseler yaptırdılar. Küçükçekmece, 1908 yılına kadar Çatalca kazasına
bağlıydı. 1908'de Makri Köy (Bakırköy) kazasına bağlandı. 1987 yılında ilçe
oldu. 1992'de de Avcılar Küçükçekmece ilçesinden ayrılarak ilçe yapıldı.
Küçükçekmece Gölü: İstanbul 'un 15 km batısında yer alan ve 14 km' lik
bir alan kaplayan Küçükçekmece Gölü;son jeolojik dönemdeki buzullaşmanın
erimesiyle,denizlerin seviyelerinin yükselmeleri sonucu,Çanakkale Boğazı'nın
yarılarak Marmara Çukurunun dolması,bu deniz istilasıyla eski vadi ağızlarının
boğularak ''ria '' ların ortaya çıkması sonucu önce koy,zamanla da kıyı
kordonuyla kaplanarak lagün haline gelmesiyle oluşmuştur.
Gölün
halen Çekmece Nükleer Araştırma ve Eğitim Merkezi arazisi içinde kalan 3700
uzunluğundaki kıyı şeridi üzerinde gizli bir kuş cenneti
bulunmaktadır.Karabatak,balıkçıl ve yaba ördekleri başta olmak üzere çeşitli kuş
türlerinin barındığı bu koruluk alana zaman zaman göçler sırasında yabancı kuş
türlerinin de geldiği gözlenmektedir.
Yarımburgaz Mağaraları: Küçükçekmece
ilçesinde bulunan en eski ve değerli olanı Yarımburgaz Mağarası'dır. İstanbul'un
22 km. kuzeybatısında, Küçükçekmece gölünün 1,5 km kuzeyinde, Altınşehir
mahallesi civarında ve Kayabaşı-Şamlar Köyü yolu üzerindedir. Denizden
yüksekliği ortalama 15 m, kadardır. 1838'den günümüze dek birçok jeolog ve
antropolog tarafından yapılan incelemeler sonucu, Küçükçekmece Belediye
sınırları içerisinde yer alan Yarımburgaz Mağaraları'nda tarih öncesi insanların
yaşadıkları ortaya çıkarılmıştır.