İstanbul’un siluetini minareler ve kubbeler süsler. Şehrin en büyük ve görkemli
camii Süleymaniye Camiidir. Dış ve iç estetiği, fevkalade muntazam, göz okşayıcı
proporsiyonları seyredeni büyüler. Süleymaniye Camii bir mimari şaheserdir. 16.
yy., Türk Osmanlı İmparatorluğunun her bakımdan gelişmiş ve ilerlemiş olduğu bir
devirdir. 36 Osmanlı Sultanı arasında 47 yıl ile en uzun hüküm süreni Kanuni
Sultan Süleyman’dır. Bu büyük şöhretli Sultan, kendi adına yaptırtacağı camii
Koca Mimar Sinan’a havale etmişti. Mimarlık dünyasının bir dehası olan Mimar
Sinan, camii ve etrafını saran büyük kompleksi 1550-1557 yılları arasında
tamamlamıştır. Türk sanatının klasik döneminin kurucusu ve geliştireni Mimar
Sinan, sanatının üstünlüğünü burada da ispat etmişti. Caminin avlusunun etrafını
çevreleyen büyük komplekste okullar, kütüphane, hamam, aşevi, kervansaray,
hastane ve dükkânlar bulunur. Süleymaniye’nin dış güzelliğini seyredebilmek için
yapıdan uzakta olmak gerekir. Galata Kulesi’nden veya Halic’in Galata
kesiminden, bu imparatorluk eseri bütün haşmeti ile görülebilir. Dört minaresi
olan caminin esas mekânını büyük bir kubbe örter. Caminin ana girişi etrafı
revaklarla çevrili, ortasında şadırvanı olan iç avludandır. İç mimarideki
açıklık, bütünlük, ölçülü bir süsleme buranın haşmetli etkisini güçlendirir. 53
metre yüksekliğinde 26.50 m. çapındaki merkezi kubbeyi fil ayağı denilen dört
büyük paye taşır. Mekânın bütün elemanları uyumlu bir armoni içerisindedir.
Statik bakımından da yapının dengesi kusursuzdur. Zaman içinde İstanbul şehrini
sarsan depremler burada tek bir çatlağa bile sebep olamamıştır. Kubbenin içi
geçen yüzyılda yapılmış barok tesirli dekorasyondur.
Yerdeki
el yapısı tek örnek, mihraplı halı 1950’li yıllarda yerleştirilmişti. İçerideki
en göz alıcı yer mihrap duvarındaki 16. yy. orijinal, fevkalade renkli, Türk
motifleri ile süslü vitraylardır. Gayet sade mevlithanlar balkonu ve minber
yanında, yine mermerden yapılmış mihrap nişinin etrafı çinilerle süslüdür.
Sultan locası mihrabın solunda bulunur. Duvarlar Kuran’dan alınan ayetlerle
süslüdür. Bunlar Türk kaligrafi sanatının çok güzel örnekleridir. Giriş ve yan
cephelerde kadınlara ayrılmış balkonlar yer alır. Girişin sağında bronz kafesli
bölme 18. yy. Türk maden işçiliğinin güzel bir örneğidir. Caminin arka avlusunda
Sultan Süleyman’ın, bunun yanında da çok sevdiği karısı Roksana’nın büyük
türbeleri bulunur. Etrafta değişik asırlarda yapılmış önemli kişilerin mezarları
vardır. Süleymaniye kompleksinin bir ucunda küçük ve gayet mütevazı bir mezar
bulunur. Burası 99 yıl şan ve şöhret ile yaşamış 50 yıl süre ile İmparatorluk
baş mimarlığı yapmış, büyük usta Mimar Sinan’ın mezarıdır. Koca Sinan çalışkan
ve verimli bir mimardı; uzun yaşamı boyunca 400’den fazla eser tamamlamıştı.
Kurucusu olduğu klasik Türk mimarisinin en önemli temsilcisi de oydu. Eğittiği
öğrencileri diğer İslam ülkelerinde de eserler üretmişlerdi.